Edward Dembowski

Edward Dembowski (31 maja 1822 - 27 lutego 1846) – polski działacz lewicy niepodległościowej (Związek Narodu Polskiego), filozof, krytyk literacki i publicysta. pisarz, organizator konspiracji w Galicji m.in. w Krośnie.

Był synem Julii z Kochanowskich i konserwatywnego kasztelana - wojewody Królestwa Polskiego Leona Dembowskiego. Z racji szlacheckiego pochodzenia, kontrastującego z radykalnymi poglądami społecznymi, nazywano go "czerwonym kasztelanicem".

Wydawał Przegląd Naukowy, pismo młodej, niepodległościowej inteligencji.

Organizator nieudanego powstania krakowskiego, które wybuchło w lutym 1846 roku w Krakowie i okolicach. Zginął - 27 lutego 1846 roku, gdy wojska austriackie ostrzelały procesję patriotyczną w Podgórzu, której przewodził.

Pochowany na Starym Cmentarzu Podgórskim w Krakowie. Jego grób, jako jedyny na tym cmentarzu, wciąż otoczony jest stałą opieką.

Żoną Dembowskiego była Aniela z Chłędowskich. Z tego małżeństwa na świat przyszło troje dzieci: Julia (żona Aleksandra Karpińskiego), Edward i Czesław.

Jego działalności publicznej podczas powstania krakowskiego jest poświęcony film fabularny Stanisława Różewicza pt. Pasja.

[edytuj] Bibliografia

• Leszek Sykulski, Edward Dembowski (1822-1846). Biografia polityczna, Wydawnictwo Naukowe Grado, Toruń 2006
• Obraz literatury polskiej XIX i XX wieku. Seria 3. Literatura krajowa w okresie romantyzmu:1831-1863.T.2/ red