Alaska
| Alaska | |||||
|
|||||
| Przydomek: The Last Frontier Ostatnia rubież |
|||||
| Dewiza: North to the Future | |||||
 |
|||||
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
||||
| Stolica | Juneau | ||||
| Największe miasto | Anchorage | ||||
| Gubernator | Sarah Palin | ||||
| Język urzędowy | angielski | ||||
| Powierzchnia • ogółem |
na 1 miejscu 1 717 854 km² |
||||
| Populacja (2000) |
na 48 miejscu 626 932 |
||||
| Gęstość zaludnienia (2000) |
na 50 miejscu 0,42 /km² |
||||
| Wejście do Unii • kolejność |
49 |
||||
| Strefa czasowa | Alaska: UTC-9/-8 | ||||
| Szerokość geograficzna | 54°40'N do 71°50'N | ||||
| Długość geograficzna | 130°W do 173°E | ||||
| Szerokość Długość |
2380 km 1300 km |
||||
| ISO 3166-2 | US-AK | ||||
Alaska – stan USA w północno-zachodniej części Ameryki Północnej, nie posiadający bezpośredniego połączenia lądowego z główną częścią Stanów Zjednoczonych. Graniczy od wschodu z Kanadą, a od zachodu przez Cieśninę Beringa z Rosją. Dominują góry i wyżyny; szczyt Mount McKinley (6194 m n.p.m.) jest najwyższym punktem Ameryki Północnej; liczne stożki wulkaniczne. Do terytorium należą też Aleuty. Ma największą powierzchnię i najmniejszą gęstość zaludnienia wśród stanów USA.
Spis treści |
[edytuj] Klimat
W części południowej – umiarkowany chłodny; na Dalekiej Północy – subpolarny; zakres zmian temperatury powietrza w ciągu roku: od -50°C w zimie do 10°C w lecie. Zima trwa 9 miesięcy, jest więc długa i bardzo mroźna; w czasie jej trwania wieją silne wiatry osiągające prędkość do 100 km/h, występują również burze śnieżne charakterystyczne dla strefy tundry.
[edytuj] Główne rzeki
[edytuj] Roślinność:
[edytuj] Demografia
- Chrześcijaństwo 82%
- Protestantyzm 62%
- Baptyzm 11%
- Luteranizm 8%
- Metodyzm 6%
- Pentakostalizm 2%
- Kwakrzy 1%
- Prawosławie 8%
- Katolicyzm 7%
- Anglikanizm 1%
- Mormoni 4%
- Protestantyzm 62%
- Buddyzm 10%
- Inna religia 1%
- Brak religii,agnostycyzm,ateizm 7%
Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.
[edytuj] Geografia
Powierzchnia stanu górzysta. Na południu góry Alaska z najwyższym szczytem Ameryki Północnej - McKinley (6194 m n.p.m.), Góry Świętego Eliasza (Góra Św. Eliasza, 5489 m n.p.m.), Góry Wrangla (Mt Bona, 5044 m n.p.m.), na północy Góry Brooksa (Michelson, 2816 m n.p.m.). W środkowej części stanu płaskowyż rozcięty dolinami rzek. Wzdłuż wybrzeża niziny. Linia brzegowa bardzo dobrze rozwinięta. Liczne półwyspy (Alaska, Kenai) i przybrzeżne wyspy (Aleuty, Archipelag Aleksandra, Kodiak, Nunivak, Wyspa Św. Wawrzyńca, Wyspy Pribyłowa). Obszar aktywny sejsmicznie. Wiele szczytów gór to czynne (m.in. Pavlof, Iliamna) i wygasłe wulkany.
[edytuj] Dewiza
"North to the Future" (Przez Północ do przyszłości)
[edytuj] Przydomek
"The Last Frontier" - Ostatnia rubież
"The Great Land" - Wielki Stan
[edytuj] Symbole
[edytuj] Historia
- 1640 – odkrycie Alaski przez żeglarzy hiszpańskich.
- 1732 – okręt rosyjski wysłany przez dowódcę ekspedycji wojskowej Pawłeckiego z pochodzenia Polaka w czasie przejścia przez Cieśninę Beringa obserwuje brzeg Alaski, potwierdzając bliskość Azji i Ameryki.
- 1741 (15 i 16 lipca) – pierwsza morska ekspedycja naukowa pod dowództwem duńskiego badacza w służbie Rosji Vitusa Beringa i Rosjanina Aleksieja Czirkowa.
- 1784 – pierwsza kolonia założona przez rosyjskich handlarzy futer na wyspie Kodiak.
- 1799 – założenie przez Rosjan osady Sitka na Wyspie Baranowa, która od początku swojego istnienia aż do roku 1906 była stolicą Alaski.
- 1799-1867 – teren Alaski pod administracją Kompanii Rosyjsko-Amerykańskiej.
- 1867 (30 marca) – sprzedaż Alaski przez cara Imperium Rosyjskiego Aleksandra II Stanom Zjednoczonym za 7 mln 200 tys. dolarów; pierwszym amerykańskim administratorem Alaski został Polak, Włodzimierz Krzyżanowski.
- 1896 – George Carmack, Skookum Jim i Dawson Charlie odkryli złoto nad rzeką Klondike.
- 1897 – początek wielkiej "gorączki złota" wywołanej wiadomością o tonie złota przywiezionej na pokładzie parowca z Alaski do portu Seattle w stanie Waszyngton.
- 1912 – ustanowienie Terytorium Alaski.
- 1958 – największe zanotowane dotąd tsunami na świecie. Fala osiągnęła 524 m.
- 1959 (3 stycznia) – wejście Alaski do Unii (jako 49 stanu).
[edytuj] Przemysł i bogactwa naturalne
Eksploatuje się ropę naftową (jedne z największych złóż na świecie), gaz ziemny, złoto, platynę, rudy miedzi, cyny, niklu, uranu. Zakłady przemysłu petrochemicznego, drzewnego, papierniczego. Rozwinięta hodowla reniferów, lisów, a także leśnictwo, myślistwo i rybołówstwo (połów łososi i śledzi). Komunikacja gł. na południu stanu: samochodowa (fragment Drogi Panamerykańskiej - Alaska Highway), kolejowa, lotnicza. Liczne rurociągi. Główne porty morskie: Valdez, Seward, Sitka. Wojskowe bazy lotnicze.
[edytuj] Uniwersytety i wyższe uczelnie
[edytuj] Sławni ludzie
- Aleksander Baranow
- Margaret Elizabeth Bell
- Jewel (ur. w stanie Utah, dzieciństwo spędziła na Alasce, gdzie jej dziadek był senatorem stanowym (senatorem w senacie Alaski, nie USA)
- Holly Madison
[edytuj] Ciekawostki
- Alaska jest najsłabiej zaludnionym stanem USA. W latach 1940-1980 fala imigracyjna sprawiła, że liczba ludności Alaski wzrosła o 454%.
- 24 marca 1989 r. u wybrzeży stanu rozbił się tankowiec MT Exxon Valdez:
- do morza wylało się 41,8 mln litrów ropy
- zanieczyszczeniu uległo 2080 km linii brzegowej
- olbrzymie straty ekologiczne (m.in. 5000 wydr morskich, kilkaset tysięcy ptaków)
- Alaska jest jedynym stanem Unii, który zamiast pobierać podatki, wypłaca mieszkańcom dywidendy pochodzące z opłat za wydobycie ropy naftowej (ostatnio ok. tysiąca dolarów rocznie na każdego mieszkańca).
- Alaska jest jednocześnie stanem wysuniętym najbardziej na północ, wschód oraz zachód Stanów Zjednoczonych. Największe wysunięcie na wschód oraz zachód jednocześnie spowodowane jest tym, że stan ten przecina południk 180 stopni.
- Na wyspie Kodiak znajduje się jeden z amerykańskich kosmodromów NASA, skąd startują sztuczne satelity Ziemi i sondy międzyplanetarne.
- Na Alasce znajduje się jedna z baz amerykańskiej "Tarczy Antyrakietowej".
- Na jednej z Wysp Aleuckich był jeden z amerykańskich poligonów atomowych.
- Każdego roku 18 października obchodzony jest Dzień Alaski.
- Gubernatorami Alaski, zanim została ona sprzedana Stanom Zjednoczonym, byli dwaj Polacy: Szymon Janowicz (w latach 1818-1820) oraz Stefan Wojewódzki (1854-1859).
[edytuj] Podział administracyjny
Zobacz więcej w osobnym artykule: Lista obszarów i miast Alaski.W przeciwieństwie do innych Stanów USA, Alaska jest podzielona na 11 obszarów (borough) i głównie niezamieszkałe tereny pozostałe (Unorganized Borough), zarządzane centralnie. Dodatkowo, cały stan jest podzielony na 34 rejony (recording district) w celach hipoteczno-księgowych. Jest tu zaledwie jedno duże miasto i ze 3 mniejsze. Szereg pomniejszych osad także nazywanych jest miasteczkami (town), ale nie ma tu prawnej różnicy pomiędzy osadą, miastem, czy miasteczkiem.
- Aleutians West
- Bethel
- Dillingham
- Nome
- Prince of Wales-Outer Ketchikan
- Skagway-Hoonah-Angoon
- Southeast Fairbanks
- Valdez-Cordova
- Wade Hampton
- Wrangell-Petersburg
- Yukon-Koyukuk
- Aleutians East
- Anchorage
- Barrow
- Bristol Bay
- Denali
- Fairbanks North Star
- Haines
- Juneau
- Kenai
- Ketchikan Gateway
- Kodiak Island
- Lake and Peninsula
- Matanuska-Susitna
- Nome
- North Slope
- Northwest Arctic
- Sitka
- Yakutat
[edytuj] Linki zewnętrzne
- (en) Dywidendy dla mieszkańców
- (en) Alaska Pictures
- (en) Mapa fizyczna Alaski
[edytuj] Zobacz też
|
|||||||||||||
